{"id":993,"date":"2024-10-15T17:41:43","date_gmt":"2024-10-15T15:41:43","guid":{"rendered":"https:\/\/blogosercu.pl\/?p=993"},"modified":"2024-10-16T23:58:19","modified_gmt":"2024-10-16T21:58:19","slug":"commotio-cordis-gdy-1-uderzenie-moze-zabic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/2024\/10\/15\/commotio-cordis-gdy-1-uderzenie-moze-zabic\/","title":{"rendered":"Commotio Cordis &#8211; gdy 1 uderzenie mo\u017ce zabi\u0107."},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"315\" src=\"https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/QBuhn6uyw0CEFRcpOXtqAVbYpiNs43QUriRqP32ihnw.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-997\" srcset=\"https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/QBuhn6uyw0CEFRcpOXtqAVbYpiNs43QUriRqP32ihnw.webp 600w, https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/QBuhn6uyw0CEFRcpOXtqAVbYpiNs43QUriRqP32ihnw-300x158.webp 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_89 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis Tre\u015bci<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik Spisu Tre\u015bci\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/2024\/10\/15\/commotio-cordis-gdy-1-uderzenie-moze-zabic\/#Czym_jest_Commotio_Cordis\" >Czym jest Commotio Cordis?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/2024\/10\/15\/commotio-cordis-gdy-1-uderzenie-moze-zabic\/#Czy_wystarczy_kogos_uderzyc\" >Czy wystarczy kogo\u015b uderzy\u0107?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/2024\/10\/15\/commotio-cordis-gdy-1-uderzenie-moze-zabic\/#Czy_mozliwe_sa_inne_przyczyny\" >Czy mo\u017cliwe s\u0105 inne przyczyny?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/2024\/10\/15\/commotio-cordis-gdy-1-uderzenie-moze-zabic\/#Jak_tego_uniknac\" >Jak tego unikn\u0105\u0107?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/2024\/10\/15\/commotio-cordis-gdy-1-uderzenie-moze-zabic\/#Bibliografia\" >Bibliografia<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czym_jest_Commotio_Cordis\"><\/span>Czym jest Commotio Cordis?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><span data-cite-text=\"Maron BJ, Estes NAM III. &quot;Commotio Cordis.&quot; New England Journal of Medicine, March 11, 2010; Vol 362, pp. 917-927.\" class=\"js--wpm-format-cite\">Commotio cordis<\/span><\/strong> (wstrz\u0105\u015bnienie serca) to rzadkie, ale potencjalnie \u015bmiertelne zaburzenie pracy serca, kt\u00f3re wyst\u0119puje w wyniku bezpo\u015bredniego, zwykle t\u0119pego i nie penetruj\u0105cego uderzenia w klatk\u0119 piersiow\u0105, szczeg\u00f3lnie w okolice serca. Commotio Cordis prowadzi do migotania kom\u00f3r i nag\u0142ego zatrzymania kr\u0105\u017cenia bez strukturalnego uszkodzenia serca lub \u017ceber. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Rys. 1 Giovanni Maria Lancisi, papieski lekarz z ko\u0144ca XVII i pocz\u0105tku XVIII wieku, przedstawi\u0142 jeden z najwcze\u015bniejszych znanych opis\u00f3w commotio cordis, stanu, w kt\u00f3rym dochodzi do nag\u0142ej \u015bmierci w wyniku t\u0119pego urazu klatki piersiowej. W dokumencie podkre\u015blono, \u017ce Lancisi zaobserwowa\u0142, \u017ce \u201esilne uderzenie\u201d w doln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 klatki piersiowej (pod chrz\u0105stk\u0105 wyrostka mieczykowatego) mo\u017ce prowadzi\u0107 do natychmiastowej \u015bmierci, co jest zgodne ze wsp\u00f3\u0142czesnym rozumieniem migotania kom\u00f3r wywo\u0142anego urazem klatki piersiowej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"493\" src=\"https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2024-10-15-16_10_46-Giovanni-Maria-Lancisis-description-of-commotio-cordis-PIIS1547527120300333.p.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-996\" srcset=\"https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2024-10-15-16_10_46-Giovanni-Maria-Lancisis-description-of-commotio-cordis-PIIS1547527120300333.p.png 735w, https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2024-10-15-16_10_46-Giovanni-Maria-Lancisis-description-of-commotio-cordis-PIIS1547527120300333.p-300x201.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_wystarczy_kogos_uderzyc\"><\/span>Czy wystarczy kogo\u015b uderzy\u0107?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgodnie z prac\u0105 <span data-cite-text=\"Maron BJ, Link MS, Wang PJ, Estes NA 3rd. &quot;Mechanisms of Sudden Cardiac Death in Commotio Cordis.&quot; New England Journal of Medicine, 2003; Vol 349, pp. 1913-1922.\" class=\"js--wpm-format-cite\">&#8222;Mechanizm nag\u0142ej \u015bmierci serowej Commotio Cordis&#8221;<\/span>, aby wyst\u0105pi\u0142o commotio cordis, musi zosta\u0107 spe\u0142nionych kilka kluczowych warunk\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Uderzenie w \u015bcian\u0119 klatki piersiowej: Klatka piersiowa musi zosta\u0107 uderzona t\u0119pym przedmiotem, zazwyczaj podczas uprawiania sportu, takim jak kr\u0105\u017cek hokejowy, twarda pi\u0142ka lub pi\u0119\u015b\u0107 zawodnika. Uderzenie musi nast\u0105pi\u0107 bezpo\u015brednio nad sercem (precordium).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czas w cyklu pracy serca: Uderzenie musi nast\u0105pi\u0107 w bardzo konkretnym momencie cyklu pracy serca &#8211; podczas wzrostu fali T, kt\u00f3ra jest wra\u017cliw\u0105 faz\u0105 repolaryzacji elektrycznej serca. To okno jest w\u0105skie, oko\u0142o 15 milisekund przed szczytem fali T. Gdy uderzenie nast\u0105pi w innym momencie cyklu pracy serca, Commotio Cordis nie wyst\u0105pi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Uderzenie o niskiej energii: Uderzenie nie musi by\u0107 silne; nawet uderzenie o stosunkowo niskiej energii (jak przetestowano w dokumencie, z pr\u0119dko\u015bci\u0105 oko\u0142o 50 km na godzin\u0119) mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 migotanie kom\u00f3r, je\u015bli zostanie precyzyjnie zaplanowane.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Brak uszkodze\u0144 strukturalnych: Uderzenie nie powoduje fizycznego uszkodzenia \u017ceber, serca lub jamy klatki piersiowej, co sprawia, \u017ce commotio cordis jest czysto elektrycznym zaburzeniem serca, a nie urazem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak wi\u0119c aby dosz\u0142o do migotania kom\u00f3r, uderzenie musi by\u0107 nie tylko specyficzne, ale r\u00f3wnie\u017c idealnie zgrane czasowo ( w sensie &#8211; pechowo zgrane czasowo)  z cyklem pracy serca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Rys. 2 Sze\u015bcioodprowadzeniowy elektrokardiogram pokazuj\u0105cy elektrofizjologiczne i hemodynamiczne konsekwencje uderzenia w klatk\u0119 piersiow\u0105 przez drewniany przedmiot z pr\u0119dko\u015bci\u0105 50 km\/h, w czasie 16 ms przed szczytem za\u0142amka T u 9-kg \u015bwini. Migotanie kom\u00f3r rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 natychmiast (w ci\u0105gu jednego cyklu serca) po uderzeniu w klatk\u0119 piersiow\u0105, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z natychmiastow\u0105 utrat\u0105 efektywnego ci\u015bnienia w lewej komorze (LV).<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"644\" src=\"https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2024-10-15-15_00_36-out.pdf-Adobe-Acrobat-Reader-DC-32-bit-1024x644.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-995\" srcset=\"https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2024-10-15-15_00_36-out.pdf-Adobe-Acrobat-Reader-DC-32-bit-1024x644.png 1024w, https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2024-10-15-15_00_36-out.pdf-Adobe-Acrobat-Reader-DC-32-bit-300x189.png 300w, https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2024-10-15-15_00_36-out.pdf-Adobe-Acrobat-Reader-DC-32-bit-768x483.png 768w, https:\/\/blogosercu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2024-10-15-15_00_36-out.pdf-Adobe-Acrobat-Reader-DC-32-bit.png 1352w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_mozliwe_sa_inne_przyczyny\"><\/span>Czy mo\u017cliwe s\u0105 inne przyczyny?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dokument zatytu\u0142owany <span data-cite-text=\"Lee RN, Rodrigues TS, Gan JT, et al. &quot;Commotio Cordis in Non\u2013Sport-Related Events: A Systematic Review.&quot; J Am Coll Cardiol EP, 2023; 9(8):1321-1329. DOI: 10.1016\/j.jacep.2023.01.010.\" class=\"js--wpm-format-cite\">\u201eCommotio Cordis w zdarzeniach niezwi\u0105zanych ze sportem: Przegl\u0105d systematyczny\u201d<\/span> analizuje wyst\u0119powanie commotio cordis, zar\u00f3wno w kontek\u015bcie sportowym, jak i niezwi\u0105zanym ze sportem. W przegl\u0105dzie podkre\u015blono, \u017ce podczas gdy commotio cordis jest najcz\u0119\u015bciej zwi\u0105zane ze sportem, 36% zg\u0142oszonych przypadk\u00f3w wyst\u0105pi\u0142o w \u015brodowiskach pozasportowych, takich jak napady, wypadki samochodowe i codzienne czynno\u015bci, takie jak upadki lub b\u00f3jki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadkach niezwi\u0105zanych ze sportem mechanizm commotio cordis cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z uderzeniami t\u0119p\u0105 si\u0142\u0105 w klatk\u0119 piersiow\u0105 w wyniku kontaktu cielesnego, takiego jak pi\u0119\u015bci lub stopy, podczas gdy w sporcie zwykle wyst\u0119puj\u0105 pociski, takie jak pi\u0142ki. Podstawowa przyczyna pozostaje taka sama w obu przypadkach &#8211; uderzenie t\u0119p\u0105 si\u0142\u0105 w klatk\u0119 piersiow\u0105, kt\u00f3re zak\u0142\u00f3ca rytm elektryczny serca, prowadz\u0105c do migotania kom\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pod wzgl\u0119dem demograficznym commotio cordis dotyka g\u0142\u00f3wnie m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn w obu kontekstach, cho\u0107 w przypadkach niezwi\u0105zanych ze sportem zaobserwowano wy\u017cszy odsetek ofiar p\u0142ci \u017ce\u0144skiej. Badanie wykaza\u0142o r\u00f3wnie\u017c, \u017ce przypadki niezwi\u0105zane ze sportem mia\u0142y wy\u017cszy wska\u017anik \u015bmiertelno\u015bci, przy czym 88% przypadk\u00f3w zako\u0144czy\u0142o si\u0119 \u015bmierci\u0105, g\u0142\u00f3wnie z powodu op\u00f3\u017anionych lub nieobecnych wysi\u0142k\u00f3w resuscytacyjnych. Z kolei przypadki zwi\u0105zane ze sportem mia\u0142y ni\u017cszy wska\u017anik \u015bmiertelno\u015bci (66%), prawdopodobnie ze wzgl\u0119du na obecno\u015b\u0107 \u015bwiadk\u00f3w i dost\u0119pno\u015b\u0107 automatycznych defibrylator\u00f3w zewn\u0119trznych (AED) podczas wydarze\u0144 sportowych, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 szanse na prze\u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autorzy przegl\u0105du podkre\u015blaj\u0105 znaczenie podnoszenia \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej na temat ryzyka commotio cordis w sytuacjach niezwi\u0105zanych ze sportem, szczeg\u00f3lnie w incydentach zwi\u0105zanych z przemoc\u0105 domow\u0105 i napadami, w kt\u00f3rych szybka resuscytacja i u\u017cycie AED mo\u017ce uratowa\u0107 \u017cycie, ale cz\u0119sto ich brakuje.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_tego_uniknac\"><\/span>Jak tego unikn\u0105\u0107?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najprostsza odpowied\u017a to nie zosta\u0107 uderzonym. Niestety cz\u0119sto jest to niemo\u017cliwe, lub poza nasz\u0105 kontrol\u0105.  <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Edukacja: Kampanie u\u015bwiadamiaj\u0105ce mog\u0105 edukowa\u0107 ludzi, zw\u0142aszcza m\u0142odych sportowc\u00f3w i ich trener\u00f3w, na temat ryzyka zwi\u0105zanego z uderzeniami w klatk\u0119 piersiow\u0105. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c nauczanie sportowc\u00f3w, aby unikali u\u017cywania klatki piersiowej do blokowania pocisk\u00f3w w sportach takich jak hokej, wa\u017cne jest wyja\u015bni\u0107 zawodnikom sport\u00f3w kontaktowych ryzyko uderzenia w klatk\u0119 piersiow\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Automatyczne defibrylatory zewn\u0119trzne (AED): Szybki dost\u0119p do defibrylator\u00f3w AED na imprezach sportowych mo\u017ce uratowa\u0107 \u017cycie w przypadku wyst\u0105pienia migotania kom\u00f3r. Defibrylatory AED znacznie zwi\u0119kszaj\u0105 wska\u017anik prze\u017cywalno\u015bci poszkodowanych os\u00f3b.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bibliografia\"><\/span>Bibliografia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"lh-block-lh-bibliography lh-bibliography-block wp-block-lh-bibliography\">\n\t<ul class=\"lh-bibliography-block--citations\">\n\t\t\t<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest Commotio Cordis? Commotio cordis (wstrz\u0105\u015bnienie serca) to rzadkie, ale potencjalnie \u015bmiertelne zaburzenie pracy serca, kt\u00f3re wyst\u0119puje w wyniku bezpo\u015bredniego, zwykle t\u0119pego i nie penetruj\u0105cego uderzenia w klatk\u0119 piersiow\u0105, szczeg\u00f3lnie w okolice serca. Commotio Cordis prowadzi do migotania kom\u00f3r i nag\u0142ego zatrzymania kr\u0105\u017cenia bez strukturalnego uszkodzenia serca lub \u017ceber. Rys. 1 Giovanni Maria Lancisi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":997,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,97],"tags":[206,210,211,209],"class_list":["post-993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki","category-inne","tag-commotio-cordis","tag-migotanie-komor","tag-migotanie-komor-2","tag-vf"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=993"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1002,"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/993\/revisions\/1002"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogosercu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}